'ons' Chinees behang

zo goed mogelijk vertaald door Hans Offermans
(geplaatst in het VVKH-nieuws van januari 2009)

De plaatjes zijn te vergroten door er op te klikken.


Het behang van kasteel Heeswijk

traditionele manier van ophangen

Het behang van kasteel Heeswijk moest van de muur gehaald worden voor renovatie en om de installatie van airconditioning te verwezenlijken.


Hoewel dit Chinese behang is gedateerd in het begin van de 19e eeuw, bleek uit verschillende bronnen dat het niet eerder was opgehangen dan in 1879. Het behang was direct op de muur geplakt, dat wil zeggen zonder rekbaar textiel tussen behang en muur. Wel zat er een soort behang met bloemmotief tussen. Dit motief was met een handblok gedrukt op machinaal gemaakt papier, wat gebruikelijk was voor behang na 1830. Daardoor kon men dit behang dateren in het tweede kwart van de 19e eeuw (Wodtke, blz. 10). Gedrukte belastingpapieren en krantenpagina's uit 1836 dienden als ondergrond tussen dit behang en de bepleisterde muur.

overwegingen bij de keuze van een nieuw soort behang

Kasteel Heeswijk moest een museum worden, maar bezoekers zouden uit de kamer geweerd worden. Het was wenselijk om een ophangsysteem te ontwerpen dat het gemakkelijker zou maken om bij de muur te komen, voor het geval dat de renovatie niet afdoende zou blijken te zijn.


De originele bevestiging van het behang, direct op de muur, en de gebogen muur aan een kant van de kamer, maakten het nodig om weer voor een dunne bevestiging te kiezen. Een dikkere bevestiging zou de kamer kleiner hebben gemaakt en derhalve zou het behang niet meer passen. Daarom werden de ideeën om honingraatpanelen of een Japans panelensysteem te gebruiken niet overwogen.


Het behang direct op de muur plakken was echter ook niet wenselijk: dat zou de muren ontoegankelijk maken en zou het behang verhinderen te reageren op klimaatwisselingen. Het idee van bevestiging op textiel leek het meest aanvaardbaar. Men behield toegang tot de muur als men een systeem van klittenband, bevestigd aan houten latten, zou hanteren in plaats van te rijgen.

de technische uitvoering

Het leek onmogelijk om de grote papieren vellen met lijm op waterbasis op weefsels te plakken zonder grote veranderingen aan de grootte ervan.  Daarom werd besloten om het behang luchtledig te 'sealen' aan een polyester canvas, een methode die men ook gebruikte bij het conserveren van verf.

Om dit te bereiken werd het polyester eerst gesneden op het formaat van elk deel behang. Aan een kant werd de klittenband helemaal rond genaaid, ongeveer 1 centimeter uit de hoek. Enkele additionele verticale banden werden er tussenin gestikt. Hierna werd een mengsel van Plextol D360/D351 (1:1) aangebracht op het polyes-

ter waar het aan bevestigd moest worden en daarna moest het 48 uur drogen. Voor deze lijmmix werd gekozen, omdat die bij een tamelijk lage temperatuur toch goed plakte zonder te penetreren in het behang. Naast warmte was druk onontbeerlijk voor een goed resultaat. Daarom werd ter plekke een systeem gecreëerd om luchtledig te zuigen. Het behang werd, met de afbeeldingen omlaag, op de vloer neergelegd, daarop werd het geprepareerde polyester aangebracht met de plaklaag hierop en het geheel werd bedekt met warmtebestendige folie. De zuigpomp werd aangezet en het behang werd in kleine gedeelten geseald met een speciale verwarmer. Daarna kon de klit-tenband aan de muur bevestigd worden door ze tegen de andere zijde van de klittenband te drukken, die aan de latten zat die tegen de muur zaten.

bron:
palimpsest.stanford.edu
(blz.20 en 21)

terug naar boven

Laatst aangepast (zondag, 11 oktober 2015 17:53)